•    
       
        • ولتاژ گام Step Voltage

          ولتاژ گام اختلاف ولتاژ مابین دو مکانی است که گام ها جدا ازهم بر روی زمین برق دار قرار می گیرند. برای مثال، اگر شما روی زمین بر ق دار بایستید ، اختلاف قابل ملاحظه ای درولتاژ بین محل قرارگیری هر پا می تواند  وجود داشته باشد و جریان الکتریکی می تواند از یک پا به پای دیگر جریان یابد.                                     

          ......

           

          اگر پای شما بر روی زمین برقدار دور ازهم قرار گیرد، این اتفاق رویداده والکتریسیته می تواند از یک پا به پای دیگر ، از جاییکه ولتاژ بالاتر است به جایی که ولتاژ کمتری دارد، جریان یابد.

          در صورتیکه پاهای شما نزدیک یکدیگر بوده و باهم تماس داشته باشد، شما ایمن خواهید بود . با توجه به اینکه هیچ اختلاف ولتاژی مابین دو مکانی که پای شما در روی آن قرار گرفته است، وجود ندارد، به همین دلیل الکتریسیته تمایل اندکی به عبور از مسیر پاهای شما دارد.

          اگرشما خود را برروی زمین برقدار بیابید و نیاز باشد که برای دور شدن از زمین برق دار جابجا شوید، شما می توانید بواسطه ی جابجا شدن وجود فاصله و فضای مابین پاهایتان از ایجاد شوک الکتریکی یا برق گرفتگی درنتیجه ولتاژ گام پیشگیری نمائید. درحالیکه به خارج از محدوده برق دار حرکت می کنید ، کوتاه گام  بردارید. وقتی که کوتاه گام برمی دارید چون پاهای خود را درتماس با یکدیگر حفظ می نمائید درهمه زمان ولتاژ بین دو پا یکسان است

                                                                    

          ....

          همچنین اگر افراد گروه نجات بخواهند داخل منطقه ای که ممکن است برق دار باشد ، شوند، هرکسی که سعی کند به کارگر آسیب دیده درمنطقه برقدار برسد و در هنگام برداشتن گام رعایت فاصله گام ها را نکند، درمعرض مواجهه باهمان خطر ولتاژ گام می باشد . خطوط برق دار باید درابتدا قبل ازاینکه کارگران گروه نجات و کمک های اولیه برای کمک وارد شوند ، فاقد بی برق شده و اتصال زمین شوند .

          ولتاژ گام را به شرح زیر مورد تجزیه و تحلیل قرار می دهیم :

          1- عبور جریان شدید اتصالی از یک سازه و یا دستگاه فلزی به زمین و یا از الکترود اتصال زمین آن سبب می شود که ولتاژ زمین در این نقطه به حداکثر خود برسد.

          2- در نقاط مجاور به علت پخش جریان در مقاطع بزرگتر زمین ، به تدریج تنزل می یابد.

          3- ولتاژ در یک فاصله دوری ( حدود 15 متر ) یا بیشتر، مقدار آن تقریبا به صفر می رسد.

          4- اختلاف ولتاژ زیر دو پای فرد، کم کم مطابق شیب منحنی ولتاژ افزایش می یابد ( فرد پا برهنه خیلی زودتر این اختلاف را احساس می کند )

          شکل زیر مدار معادل الکتریکی ، شرایط اتصالی رسم شده و در آن مقاومت های زیر در حین عبور جریان اتصالی نشان داده شده است :

          ......

                                                                              

           

          مقاومت Rb شامل مقاومت داخل بدن از یک پا تا کف پای دیگر است ( معمولاً از مقاومت کفش ها که احتمال دارد چرمی بوده و خیس هم باشد در مقابل مقاومت زمین زیر پا ( Rf ) صرف نظر می شود ) معمولاً مقاومت زمین زیر هر پا سه برابر مقاومت مخصوص زمین ( Rf = 3 Ps   ) تخمین زده می شود.

          به علت کوچ بودن جریان عبوری از بدن در برابر جریان مدار اتصالی که ایجاد ولتاژ خطرناک نموده است، اثر آن در تغییر ولتاژ ایجاد شده خیلی جزیی و قابل صرف نظر کردن است و لذا ولتاژ تماس با بدن ثابت فرض می شود. با توجه به مدار معادل بالا می توان نوشت :

           

                                                                             

           

          اگر این رابطه جریان را از رابطه آقای دالزیل و مقاومت ها را در فرمول فوق جایگزین کنیم ، خواهیم داشت :

           

                                                                                    

          .....

           

          اگر به جای Rb=1000  هم و Rf = 3 Ps    قرار دهیم ولتاژ گام از رابطه زیر به دست می آید :

           

                                                                                             

           

          از رابطه فوق ملاحظه می شود اگر مثلاً زمان جریان از بدن t = 1/3  ثانیه و از مقاومت زمین زیر پا صرف نظر شود (  Rf = 0   ) باسشد ولتاژ گامی حدود 100 ولت خواهد بود.

           

                                                                                      

           

          رسیدن به چنین شیب ولتاژ کم در عمل مشکل است و بدین جهت مقاومت زیر پا را افزایش داده و زمان عبوری را با نصب کلید یا فیوز قطع سریع جریان اتصال کوتاه کمتر می نمایند تا مقدار ولتاژ قابل تحمل افزایش یابد. اگر Rf = 3 Ps باشد و t = 0.6 Ps = 8.8 ثانیه باشد خواهیم داشت :

           

                                                                                

          ....

          توصیه های رهایی از خطرات ولتاژ گامی

          جریان الکتریکی در سیم برق دار پس از تماس با زمین همانند جریان آب در سطح زمین پخش شده و لایه های پتانسیل الکتریکی را  ( مشابه شکل های بالا ) ایجاد می کند.

          1- با دوپای فاصله دار حرکت کنید ( با جهش حرکت کنید ) یعنی به صورتی که هم زمان دوپای شما ، روی زمین نباشند.

          2- پاها را به هم بچسبانید ( حداکثر فاصله 5 سانت )

          3- اگر می توانید به صورت لی لی کنان ( یک پا )،  به شرط اطمینان از حفظ تعادل خود از محل حوزه الکتریکی دور شوید.

           

          با تشکر از سرکار خانم مهندس زهرا نقوی و آقای مهندس سید حجت مکبری

مجموع بازدیدها :
266,529
تعداد بازدید امروز :
235
تعداد بازدید دیروز :
323
آخرین به روزرسانی :
1398/02/18 12:53
تعداد کاربران مهمان : 14
تعداد کاربر آنلاین : 0
نشانی: مشهد مقدس - بلوارخیام(جنوبی) - صندوق پستی 1115- 91735
تلفن: 31703-051
نمابر(فکس): 37681066-051
ایمیل:
کلیه حقوق متعلق به شرکت توزیع برق شهرستان مشهد می باشد.